Jak rozpoznać właściwą prędkość winylu: tłoczenia 33 1/3 vs 45 RPM

Szybka odpowiedź

Większość płyt winylowych odtwarzanych jest z prędkością 33 1/3 obr./min, natomiast single 7-calowe i niektóre 12-calowe maxi single używają prędkości 45 obr./min. Aby określić właściwą prędkość, sprawdź etykietę płyty pod kątem oznaczenia RPM, zwróć uwagę na rozmiar i rowki, a także posłuchaj wysokości dźwięku. Ustaw swój gramofon na odpowiednią prędkość przed odtworzeniem.

Odtwarzanie płyty z niewłaściwą prędkością to jeden z najczęstszych błędów popełnianych przez początkujących. Muzyka brzmi zbyt wysoko lub zbyt nisko i możesz myśleć, że twój gramofon jest zepsuty. W rzeczywistości wystarczy przełączyć ustawienie prędkości.

Płyty winylowe występują w dwóch głównych prędkościach: 33 1/3 obr./min i 45 obr./min. Wiedza o tym, której użyć, jest prosta, gdy wiesz, na co zwracać uwagę. Ten przewodnik przeprowadzi cię przez kroki, aby określić właściwą prędkość i uzyskać najlepszy dźwięk ze swojej kolekcji.

Dlaczego prędkość winylu ma znaczenie

Prędkość obrotowa płyty determinuje, jak szybko igła przemieszcza się przez rowki. Jeśli prędkość jest zbyt wolna, muzyka brzmi ospale i ma niższy ton. Jeśli jest zbyt szybka, wszystko brzmi jak u Chipa i Dale’a i jest pośpieszne. Właściwa prędkość jest niezbędna, aby cieszyć się muzyką tak, jak zamierzał artysta.

Standardem dla pełnych albumów (LP) jest 33 1/3 obr./min, natomiast 45 obr./min jest zazwyczaj używane dla singli i niektórych wydań audiofilskich. Wiele współczesnych reedycji i box setów zawiera tłoczenia 45 obr./min dla lepszej jakości dźwięku, więc nie zawsze można zakładać, że płyta 12-calowa ma prędkość 33 1/3 obr./min.

• Sprawdź etykietę płyty lub okładkę pod kątem oznaczenia RPM.
• Spójrz na rozmiar: płyty 7-calowe prawie zawsze mają prędkość 45 obr./min.
• Posłuchaj wysokości dźwięku: jeśli wokal brzmi zbyt wysoko lub zbyt nisko, przełącz prędkość.

Krok po kroku: określ właściwą prędkość

Wykonaj te kroki, aby określić właściwą prędkość dla każdej płyty winylowej przed opuszczeniem igły. Z praktyką będziesz w stanie to zrobić w kilka sekund.

Zacznij od zbadania samej płyty. Etykieta w środku zwykle podaje prędkość, ale czasami znajduje się tylko na zewnętrznej okładce. Jeśli nie możesz jej znaleźć, użyj fizycznych wskazówek i testu słuchowego poniżej.

• Zawsze czyść płytę przed odtworzeniem, aby kurz nie wpływał na wysokość dźwięku.

Częste błędy, których należy unikać

Częstym błędem jest zakładanie, że wszystkie płyty 12-calowe mają prędkość 33 1/3 obr./min. Niektóre single 12-calowe i reedycje audiofilskie są tłoczone z prędkością 45 obr./min dla lepszej wierności. Innym błędem jest ignorowanie testu słuchowego: jeśli muzyka brzmi choćby trochę nie tak, warto spróbować innej prędkości.

Pamiętaj też, że niektóre gramofony mają suwak kontroli wysokości dźwięku (pitch control). Jeśli nie jest ustawiony na zero, prędkość będzie niewłaściwa, nawet jeśli wybierzesz odpowiednie RPM. Zawsze sprawdzaj, czy kontrola wysokości dźwięku jest wyśrodkowana.

• Przed odtworzeniem ustaw kontrolę wysokości dźwięku na zero.
• W razie wątpliwości, dla płyt 7-calowych najpierw spróbuj prędkości 45 obr./min.

Jak ustawić właściwą prędkość: krok po kroku

1. Sprawdź etykietę płyty: Spójrz na środkową etykietę płyty. Większość etykiet podaje prędkość (np. „33 1/3 RPM” lub „45 RPM”) w pobliżu numeru katalogowego. Jeśli jej tam nie ma, sprawdź zewnętrzną lub wewnętrzną okładkę. Jeśli znajdziesz numer, ustaw gramofon zgodnie z nim.
2. Sprawdź rozmiar płyty i rowki: Płyty 7-calowe prawie zawsze mają prędkość 45 obr./min. Płyty 12-calowe mają zwykle 33 1/3, ale niektóre single i tłoczenia audiofilskie mają 45 obr./min. Jeśli rowki są gęsto upakowane, a płyta wydaje się ciężka, może to być tłoczenie 45 obr./min. W razie wątpliwości, dla płyty 7-calowej spróbuj ustawienia 45 obr./min.
3. Posłuchaj wysokości dźwięku i dostosuj: Odtwórz płytę i posłuchaj znajomego fragmentu. Jeśli wokal brzmi zbyt wysoko, a muzyka wydaje się pośpieszona, przełącz na inną prędkość. Jeśli muzyka brzmi zbyt nisko i ospale, odtwarzasz zbyt wolno. Zaufaj swoim uszom: właściwa prędkość powinna brzmieć naturalnie i muzykalnie.

Płyty z różnymi prędkościami

• Dookie 30th Anniversary Black Vinyl Box Set: Trzeci studyjny album Green Day, Dookie, został wydany w lutym 1994 roku i od tego czasu sprzedał się w ponad 15 milionach kopii na świecie, w tym 10 milionów w USA (certyfikat diamentowej płyty RIAA). Roczne box sety często zawierają wiele płyt LP, które mogą być tłoczone z różnymi prędkościami. Zawsze sprawdzaj etykietę każdej płyty przed odtworzeniem.
• Everybody Else Is Doing It, So Why Can’t We? (Deluxe Limited Edition) 3LP: To specjalne wydanie Deluxe 3LP zawiera nowo zremasterowane audio z oryginalnego albumu autorstwa producenta Stephena Streeta, a także całkowicie nowy miks albumu, zrealizowany w studiach Abbey Road w Londynie. Deluxe zestawy wielopłytowe mogą zawierać dodatkowe płyty z prędkością 45 obr./min dla jakości audiofilskiej. Sprawdź prędkość na każdej płycie, aby uniknąć błędów odtwarzania.

Określenie właściwej prędkości winylu to prosta umiejętność, która zapobiega frustracji i zachowuje radość z muzyki. Sprawdzając etykietę, badając płytę i słuchając uważnie, zawsze ustawisz właściwe RPM. Teraz możesz odtwarzać swoje płyty z pewnością siebie, czy to klasyczne LP, czy specjalne edycje box setów.